PRACA ORYGINALNA
Epidemiological dynamics and prevention strategies for viral hepatitis B and C in the Kyrgyz Republic
Więcej
Ukryj
1
Faculty of Postgraduate Education and Science, Kyrgyz State Medical Institute оf Post-Graduate Training and Continuous Education named after S.B. Daniyarov, Kyrgyz Republic
2
Faculty of Medicine, Osh State University, Kyrgyz Republic
3
Department of Scientific Research Management, I.K. Akhunbaev Kyrgyz State Medical Academy, Kyrgyz Republic
4
Family Medicine Center No. 6, Kyrgyz Republic
Data nadesłania: 11-03-2026
Data ostatniej rewizji: 19-08-2026
Data akceptacji: 04-09-2026
Data publikacji online: 08-10-2026
Autor do korespondencji
Saparby Tobokalova
Faculty of Postgraduate Education and Science, Kyrgyz State Medical Institute оf Post-Graduate Training and Continuous Education named after S.B. Daniyarov, Kyrgyz Republic
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie: Wirusowe zapalenie wątroby typu B i C nadal stanowi istotny problem zdrowia publicznego ze względu na możliwość progresji do przewlekłej choroby wątroby, marskości oraz raka wątrobowokomórkowego. Monitorowanie epidemiologiczne, szczepienia, badania przesiewowe i wczesna diagnostyka są zatem kluczowe dla ograniczenia transmisji oraz zmniejszenia obciążenia chorobą. Ocena aktualnych trendów w Republice Kirgiskiej ma szczególne znaczenie dla określenia skuteczności krajowych programów profilaktycznych oraz identyfikacji regionów i grup demograficznych wymagających dodatkowych interwencji. Cel: Celem badania była analiza sytuacji epidemiologicznej dotyczącej ostrego i przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B i C w Republice Kirgiskiej w latach 2018–2023. Materiał i metody: W badaniu przeanalizowano dane udostępnione przez Departament Zapobiegania Chorobom oraz Państwową Służbę Nadzoru Sanitarno-Epidemiologicznego. Oceniono trendy czasowe, cechy regionalne i demograficzne oraz wyniki programów badań przesiewowych i szczepień. Wyniki: W okresie objętym badaniem zapadalność na wirusowe zapalenie wątroby typu B zmniejszyła się 2,3-krotnie, co zbiegło się z długotrwałą realizacją programu masowych szczepień rozpoczętego w 2000 roku. Nowe przypadki WZW typu B wśród dzieci zostały niemal całkowicie wyeliminowane, co potwierdza skuteczność szczepień dzieci. W 2023 roku badaniami przesiewowymi objęto 203 308 osób, a markery zakażenia wykryto u 2,82% badanych, co wskazuje na znaczną liczbę wcześniej nierozpoznanych zakażeń. Najwyższe poziomy zakażeń WZW typu B odnotowano w obwodach oszyńskim, dżalalabadzkim i czujskim oraz w dużych miastach. Program szczepień osób dorosłych rozpoczęty w 2023 roku objął znaczną liczbę osób, jednak pełny schemat trzech dawek ukończyło jedynie 58% zaszczepionych, co wskazuje na potrzebę poprawy przestrzegania harmonogramu szczepień. Rozszerzenie diagnostyki laboratoryjnej i nadzoru epidemiologicznego przyczyniło się również do skuteczniejszego wykrywania przypadków. Wnioski: Wyniki wskazują na postęp w profilaktyce wirusowych zapaleń wątroby w Republice Kirgiskiej, jednocześnie ujawniając utrzymujące się luki w zakresie ukończenia pełnego cyklu szczepień, badań przesiewowych i wczesnej diagnostyki. Wzmocnienie tych działań, szczególnie w gęsto zaludnionych regionach o wysokiej zapadalności, może przyczynić się do dalszego zmniejszenia obciążenia wirusowymi zapaleniami wątroby w kraju.