PRACA ORYGINALNA
Odra w Polsce w 2024 roku
Więcej
Ukryj
1
Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru,
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy
Data nadesłania: 05-02-2026
Data ostatniej rewizji: 06-07-2026
Data akceptacji: 18-07-2026
Data publikacji online: 10-08-2026
Autor do korespondencji
Karolina Mrozowska-Nyckowska
Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru,
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy
Jakub Maciej Zbrzeżniak
Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru,
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie: Odra pozostaje jedną z najbardziej zakaźnych chorób wirusowych, a jej eliminacja w Regionie Europejskim WHO wymaga utrzymania wysokiego poziomu zaszczepienia populacji oraz skutecznego nadzoru epidemiologicznego. Po okresie pandemii COVID-19 w wielu krajach Europy, w tym w Polsce, obserwuje się ponowny wzrost liczby zachorowań. Cel: Celem pracy była ocena sytuacji epidemiologicznej odry w Polsce w 2024 r. z uwzględnieniem stanu zaszczepienia populacji przeciw odrze oraz stopnia realizacji programu eradykacji odry Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w Polsce. Materiał i metody: Sytuację epidemiologiczną odry w Polsce w 2024 roku oceniono na podstawie danych z krajowego systemu nadzoru nad chorobami zakaźnymi, rejestrowanych przez powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne w systemie Epibaza. Dodatkowe informacje uzyskano z biuletynów rocznych: „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” oraz „Szczepienia ochronne w Polsce” za lata 2015-2024. Wyniki: W 2024 r. w Polsce odnotowano wzrost liczby zachorowań na odrę. Zarejestrowano 272 przypadki (zapadalność 0,72/100 000), wobec 35 przypadków w 2023 r. (0,09/100 000), co oznacza ponad 7-krotny wzrost. Wysoki wzrost względny wynika z bardzo niskiej liczby przypadków w roku poprzednim. Jednocześnie analiza danych z 2024 r. w odniesieniu do okresu sprzed pandemii COVID-19 (2019 r.) wskazuje na utrzymujący się niższy poziom zachorowań. W 2019 r. zgłoszono 1502 przypadki (3,31/100 000). Wzrost liczby zgłoszonych przypadków był związany z kilkoma ogniskami odry, głównie w województwach mazowieckim i dolnośląskim. Łącznie zidentyfikowano 23 ogniska. Analiza w odniesieniu do okresu sprzed pandemii COVID-19 (2019 r.) wskazuje na utrzymujący się niższy wskaźnik zapadalności. W 2019 r. zgłoszono 1502 przypadki (3,31/100 000). W porównaniu z medianą za lata 2018-2022, liczba zachorowań w 2024 r. była ponad ośmiokrotnie wyższa. Najwyższą zapadalność odnotowano wśród dzieci w wieku 0-9 lat. Wzrost liczby zachorowań i hospitalizacji zbiegł się ze spadkiem stanu zaszczepienia poniżej 95%, co zwiększyło ryzyko lokalnych ognisk choroby. Wnioski: Utrzymanie eliminacji odry w Polsce wymaga co najmniej 95% stanu zaszczepienia dwiema dawkami szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR). Powinno to być realizowane przez kontynuację rutynowych szczepień, szczepienia uzupełniające osób podatnych na zachorowanie oraz dalsze wzmocnienie nadzoru epidemiologicznego i laboratoryjnego, w tym molekularną charakterystykę krążących wirusów odry.