PRACA ORYGINALNA
Wiedza osób starszych oraz zamiar stosowania metod zapobiegawczych przed i po przyjęciu pierwszej dawki szczepionki przeciwko COVID-19: badanie przekrojowe
Więcej
Ukryj
1
Collegium Medicum, Students’ research group, University of Zielona Gora
2
Collegium Medicum, Department of Infectious Diseases, University of Zielona Gora
Data nadesłania: 20-10-2025
Data ostatniej rewizji: 15-02-2026
Data akceptacji: 25-02-2026
Data publikacji online: 16-03-2026
Autor do korespondencji
Ewa Sobieraj
Collegium Medicum, Students’ research group, University of Zielona Gora
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie: Osoby starsze stanowią szczególnie wrażliwą grupę demograficzną w kontekście zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Skuteczne środki ochronne mogą znacząco obniżyć ryzyko transmisji. Cel: Celem niniejszego badania była ocena wiedzy na temat szczepionek przeciwko COVID-19 wśród osób starszych w Polsce, a także analiza deklarowanych przez nich praktyk profilaktycznych przed przyjęciem pierwszej dawki szczepionki oraz po jej otrzymaniu. Materiał i metody: Badanie przekrojowe przeprowadzono w okresie od marca do kwietnia 2021 roku wśród kolejnych pacjentów w wieku >=60 lat z czterech losowo wybranych punktów szczepień w Zielonej Górze, w Polsce. Wiedza oraz działania profilaktyczne zostały ocenione za pomocą anonimowego, samodzielnie wypełnianego kwestionariusza. Wyniki: Wskaźnik odpowiedzi wyniósł 83%, co dało 444 uczestników (średni wiek 70,2 ± 4,7 roku; 61,0% kobiety), spośród których 83,6% zgłosiło występowanie chorób współistniejących. Średni wynik wiedzy na temat szczepionek przeciwko COVID-19 wyniósł 3,50 ± 1,72 (w skali od 0 do 7 punktów), przy czym 50,7% respondentów uzyskało wyniki powyżej 50%. Kobiety wykazały się wyższym poziomem wiedzy (p=0,008).
Średni wynik przestrzegania praktyk profilaktycznych wyniósł 5,79 ± 0,66 (w skali od 0 do 6 punktów), a 98,9% uczestników uzyskało wynik powyżej 50%. Przed szczepieniem zdecydowana większość respondentów (93,7%) deklarowała noszenie maseczek, a 89,6% zamierzało kontynuować tę praktykę po otrzymaniu pierwszej dawki (p=0,045). Dodatkowo 66,7% zadeklarowało przestrzeganie dystansu społecznego przed szczepieniem, a odsetek ten wzrósł do 72,8% po zaszczepieniu (p=0,23). Wnioski: Wyniki badania sugerują potrzebę wdrożenia ogólnokrajowych kampanii edukacyjnych mających na celu zwiększenie wiedzy na temat COVID-19, ze szczególnym uwzględnieniem starszych mężczyzn oraz koniecznością korygowania błędnych przekonań dotyczących ochrony zapewnianej przez szczepienia, aby wspierać utrzymywanie działań profilaktycznych.