PRACA ORYGINALNA
Psychometryczna walidacja Condom Sabotage Victimisation Scale (CSVS-5): wyniki wstępne
Więcej
Ukryj
1
Institute of Pedagogy, Faculty of Pedagogy and Philosophy, University of Rzeszów
2
Department of Humanization of Medicine and Sexology, Institute of Health Sciences, Collegium Medicum, University of Zielona Góra
3
Faculty of Education, University of Warsaw
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 11-09-2025
Data ostatniej rewizji: 16-01-2026
Data akceptacji: 23-01-2026
Data publikacji online: 12-03-2026
Autor do korespondencji
Alicja Kozakiewicz
Department of Humanization of Medicine and Sexology, Institute of Health Sciences, Collegium Medicum, University of Zielona Góra, Energetyków 2, 65-729 Zielona Góra
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie: Stosowanie prezerwatyw to skuteczna metoda zapobiegania infekcjom przenoszonym drogą płciową (STI), nieplanowanym ciążom oraz stresowi związanemu z przewidywanymi konsekwencjami współżycia. Cel: Celem niniejszego badania było skonstruowanie i wstępne przetestowanie właściwości psychometrycznych narzędzia Condom Sabotage Victimization Scale (CSVS-5) służącego do pomiaru niekonsensualnych i przemocowych doświadczeń polegających na byciu nakłonionym lub zmuszonym do odbycia stosunku seksualnego bez użycia prezerwatywy. Materiał i metody: W badaniu wykorzystano wstępną wersję skali składającą się z 8 pozycji, opracowanych na podstawie przeglądu literatury zwłaszcza dotyczącej taktyk oporu przed używaniem prezerwatyw (CUR). Badanie przeprowadzono w Polsce w maju 2025 r. na próbie 1265 osób w ramach projektu POLARES; udział był dobrowolny i anonimowy. Do dalszych analiz zakwalifikowano 767 osób spełniających kryteria włączenia (pełnoletni, aktywni seksualnie w ciągu ostatnich 12 miesięcy). Zastosowano metodę PCA i CFA na niezależnych próbach połówkowych, odpowiednio próbie testowej i weryfikującej. Wyniki: Na podstawie analiz wyłoniono jednoczynnikowy model skali CSVS-5zawierający pięć pozycji o istotnych statystycznie (p < 0,001) o standaryzowanych wagach regresji (CFA- od 0,598 do 0,962). Uzyskano satysfakcjonującą rzetelność (α=0,900). Wskaźnik sumaryczny przyjmuje zakres od 0 do 15 punktów, gdzie wyższa punktacja oznacza wyższy poziom wiktymizacji. Średnia w całej próbie wyniosła 0,45 (SD = 1,86), w tym 0,38±1,79 dla kobiet i 0,61±1,99 dla mężczyzn (p=0,003). Różnice na niekorzyść kobiet pojawiły się w przypadku osób żyjących poza stałym związkiem. Wnioski: Condom Sabotage Victimization Scale (CSVS-5) to pięcioitemowe narzędzie o dobrych właściwościach psychometrycznych. Jego zwięzłość czyni je szczególnie przydatnym w wieloaspektowych obserwacyjnych badaniach epidemiologicznych, jak również w badaniach interwencyjnych w profilaktyce STI/HIV i przemocy seksualnej.
FINANSOWANIE
Badanie zostało sfinansowane przez Agencję Badań Medycznych (ABM) w ramach konkursu EPI (numer konkursu ABM/2023/3). Numer projektu: 2023/ABM/03/00046/P/07. Projekt nosi tytuł „Ogólnopolskie badanie epidemiologiczne zdrowia seksualnego i prokreacyjnego w sytuacji obciążenia wielochorobowością – STI/HIV, zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniami (POLARES)."